Sàn nào cũng công bố một trang phí, và gần như không ai đọc quá con số đầu tiên. Con số đó — thường là 0,10% — là thật, nhưng nó chỉ là một trong bốn chi phí riêng biệt gắn với một lệnh, và với phần lớn tài khoản thì nó không phải khoản lớn nhất.
Hướng dẫn này tách từng khoản ra: bạn trả gì để mở và đóng vị thế, spread lặng lẽ lấy đi bao nhiêu, một vị thế futures bị tính gì mỗi tám giờ, và chuyển coin ra khỏi nền tảng tốn bao nhiêu. Không có phép toán nào khó hơn phép nhân, và biết những điều này sẽ thay đổi việc sàn nào thực sự rẻ với cách bạn giao dịch.
Bốn khoản chi phí gắn với một lệnh
Phí giao dịch là khoản được quảng cáo: một tỷ lệ phần trăm trên giá trị lệnh, tính khi bạn mở và tính lại khi bạn đóng. Vì vậy một vòng ra vào tốn gấp đôi mức phí ghi ngoài, và đây là phép tính sai phổ biến nhất trong crypto.
Spread không phải là phí và không ai thu nó như phí, nhưng đó vẫn là tiền bạn mất. Nó là khoảng cách giữa lệnh mua tốt nhất và lệnh bán tốt nhất trên sổ lệnh. Với BTC/USDT nó chỉ là sai số làm tròn; với một cặp vốn hóa nhỏ giao dịch vài nghìn đô mỗi ngày, nó có thể tốn gấp mấy lần phí giao dịch — nên một nơi không phí nhưng sổ lệnh mỏng không tự động là rẻ.
Funding chỉ tồn tại ở futures vĩnh cửu. Mỗi tám giờ một bên thị trường trả cho bên kia để giữ giá hợp đồng bám sát giá spot. Sàn không phải đối tác của bạn — bạn đang trả cho các trader khác, hoặc được họ trả.
Phí rút là một khoản cố định tính bằng chính đồng coin bạn chuyển, thu khi bạn đưa nó ra khỏi sàn. Nó chủ yếu phản ánh chi phí của blockchain, nghĩa là mạng lưới bạn chọn quan trọng hơn nhiều so với logo ở đầu trang.
Maker và taker: cùng một lệnh với hai mức giá
Bạn là taker khi lệnh của bạn lấy đi thanh khoản đã nằm sẵn trên sổ — lệnh thị trường luôn như vậy, và lệnh giới hạn đặt đủ quyết liệt để khớp ngay cũng vậy. Bạn là maker khi lệnh của bạn nằm chờ trên sổ và người khác khớp vào nó.
Sàn trả tiền để có độ sâu, nên họ tính phí hai bên khác nhau. Ở spot khoảng cách rất nhỏ: phần lớn trong sáu sàn đều ở 0,10% cho cả hai phía, riêng OKX hạ phía maker xuống 0,08%. Ở futures khoảng cách rất rộng — 0,02% để làm maker so với 0,05% đến 0,06% để làm taker. Cùng một vị thế mở bằng lệnh thị trường tốn gấp khoảng ba lần so với mở bằng lệnh giới hạn nằm chờ.
Bản thực dụng: nếu không vội, hãy đặt lệnh giới hạn ngay đỉnh sổ hoặc nhích vào trong một chút rồi để nó khớp. Nếu nó vượt qua spread và khớp ngay lập tức, bạn vẫn trả mức taker, bất kể loại lệnh tên là gì.
Mức 0,10% thực sự tốn bao nhiêu trong một năm
Bitget
MEXC
Bybit
OKX
Gate.io
BinanceTính một lần và con số thôi trừu tượng. Lệnh $1.000 ở mức 0,10% tốn $1 để mở và $1 để đóng: $2 cho một vòng. Mười vòng mỗi tháng là $20, tức $240 một năm, trên một tài khoản thậm chí không lớn thêm.
Giờ đặt nó cạnh tiền thưởng chào mừng. Gói thưởng ngoài trang chủ là khoản một lần, mở khóa theo từng phần bằng nạp tiền và khối lượng, và phần lớn không bao giờ được nhận hết. Phí thì tính trên mọi lệnh, mãi mãi, và nó cộng dồn ngược lại bạn theo nghĩa đen nhất: nó lấy ra từ chính phần vốn lẽ ra đang sinh lời cho bạn. Sau một năm hoạt động bình thường, dòng phí thường là con số lớn hơn.
Bản đồ nhiệt phía trên định giá đúng hành vi đó trên từng sàn: nó nhân mức phí taker spot tiêu chuẩn của mỗi sàn với khối lượng một tháng, để bạn thấy chỗ nào khác biệt thôi là nhiễu.
Futures: mức phí taker, rồi một khoản không bao giờ dừng
Phí taker futures tiêu chuẩn (hợp đồng vĩnh cửu USDⓈ-M)
Mức phí bậc tiêu chuẩn đã công bố, trước mọi chiết khấu giới thiệu hay bậc VIP. Phí maker ở mức 0,02% trên cả sáu sàn. Đây là mốc tham chiếu minh họa — biểu phí đang áp dụng trên sàn mới là căn cứ.
Mức phí futures trông rẻ hơn spot, và tính trên mỗi đô la tiền của chính bạn thì không rẻ hơn. Phí tính trên vị thế, không phải trên khoản ký quỹ. Bỏ $1.000, mở với đòn bẩy mười lần, và bạn đang nắm $10.000 giá trị vị thế: ở mức 0,05% thì riêng việc vào lệnh tốn $5 trước khi thị trường nhúc nhích một xu, và đóng lệnh tốn thêm $5 nữa. Đòn bẩy nhân phí lên đúng bằng mức độ nó nhân rủi ro.
Rồi đến funding. Mỗi tám giờ hợp đồng thanh toán một khoản giữa phe long và phe short, lớn nhỏ tùy mức lệch giữa hợp đồng vĩnh cửu và giá spot. Khi ai cũng long — chuyện thường thấy trong một nhịp tăng — phe long trả. Một vị thế giữ qua một tuần đông đúc có thể trả funding nhiều hơn toàn bộ phí giao dịch của nó, và không có gì trên ô đặt lệnh cảnh báo bạn.
Funding được công bố trước trên mọi sàn, thường là mức phí cho từng khung tám giờ ngay cạnh tên hợp đồng. Đọc nó trước khi mở một vị thế giữ nhiều ngày mất mười giây, và đó là khác biệt giữa một vị thế có tính toán và một chỗ rò rỉ chậm.
Bậc VIP, và vì sao bậc của bạn sẽ không nhúc nhích
Hạng khối lượng giao dịch 30 ngày (USD). Biểu phí VIP tiêu chuẩn đại diện; việc nắm giữ token và các chương trình khuyến mãi có thể giảm phí thêm nữa.
Sàn lớn nào cũng có một cái thang khối lượng: giao dịch nhiều hơn trong cửa sổ ba mươi ngày trượt và mức phí của bạn giảm, đôi khi kèm điều kiện thứ hai, chẳng hạn nắm giữ một lượng token của chính sàn.
Cái thang đó có thật, và với gần như tất cả mọi người nó cũng chỉ là trang trí. Khối lượng cần để lên bậc đầu tiên có ý nghĩa cao hơn rất nhiều so với những gì một tài khoản bình thường quay vòng trong một tháng, và cửa sổ ba mươi ngày trôi liên tục — một tháng tốt không được cộng dồn. Coi bậc VIP là kế hoạch giảm chi phí của bạn là lên kế hoạch quanh một thứ bạn sẽ không chạm tới.
Đường cong phía trên cho thấy hình dạng chứ không phải bảng phí của riêng sàn nào: dốc ở nơi các tài khoản lớn nhất đứng, phẳng suốt vùng mà tất cả những người còn lại giao dịch. Và đó chính là điểm mấu chốt — nếu mức phí của bạn có thay đổi thì không phải khối lượng làm nó thay đổi.
Hai đòn bẩy thực sự làm mức phí của bạn thay đổi
Đòn bẩy thứ nhất là chiết khấu giới thiệu. Tài khoản mở qua link giới thiệu trên Bybit, OKX, Bitget và Gate.io được giảm 20% phí giao dịch tiêu chuẩn — 0,10% thành 0,08% — và áp dụng ngay từ lệnh đầu tiên chứ không phải sau một giai đoạn đủ điều kiện. Cái bẫy là điều không ai nhắc cho tới lúc đã muộn: nó chỉ gắn vào lúc đăng ký. Tài khoản đã tồn tại không thể chuyển sang mức phí có chiết khấu sau đó, ở bất kỳ sàn nào trong số này. Binance chạy chương trình hoàn phí thay cho một mức chiết khấu phần trăm cố định.
Đòn bẩy thứ hai là chính nơi bạn giao dịch. MEXC thu 0% cả maker lẫn taker ở spot — đây là mức phí tiêu chuẩn đã công bố của họ chứ không phải một đợt khuyến mãi có hạn, dù như mọi biểu phí nó vẫn có thể được điều chỉnh. Với người chỉ mua bán spot, điều đó xóa hẳn phí giao dịch, và không bậc VIP hay chiết khấu nào trên nền 0,10% sánh được.
Người nghĩ nghiêm túc về chuyện này thường dùng cả hai đòn bẩy thay vì chọn một: lệnh spot đưa về nơi không phí, phái sinh đặt ở sổ futures rẻ nhất cho cặp họ giao dịch, và mọi tài khoản đều mở qua link giới thiệu ngay từ đầu — vì cánh cửa đó chỉ mở một lần.
Khoản phí bạn chỉ nhận ra lúc đi ra
Phí rút USDT trên Ethereum (ERC20)
Mức phí tiêu biểu tính bằng USDT cho cùng một tài sản trên cùng một mạng. Đường TRC20 tốn khoảng 1 USDT ở mọi sàn, và OKX để mức thấp nhất trong sáu sàn. Phí mạng thay đổi theo tình trạng chuỗi — màn hình rút hiển thị con số hiện hành.
Phí rút là số cố định chứ không theo tỷ lệ, nên nó tàn nhẫn với khoản nhỏ và không đáng kể với khoản lớn. Hai đô trên khoản chuyển $2.000 là một phần mười phần trăm. Hai đô trên khoản $40 là năm phần trăm — nhiều hơn hai mươi vòng phí giao dịch.
Biến số lớn hơn không phải là sàn, mà là mạng lưới. Cùng một USDT tốn khoảng một đô khi gửi qua TRC20 và gấp mấy lần thế qua ERC20, vì hai chuỗi tính phí khác nhau cho cùng một việc. Ô chọn mạng nằm ngay trên ô địa chỉ, và đó là ô chọn đắt nhất trong crypto — vừa vì chi phí, vừa vì chọn mạng mà bên nhận không hỗ trợ chính là cách tiền nạp biến mất.
Hai thói quen xóa gần hết chi phí này: gộp các lần rút thay vì chuyển tiền nhỏ giọt, và xác nhận hai bên hỗ trợ mạng nào trước khi bắt đầu chứ không phải sau đó.
